ABD Başkanı Donald Trump, Almanya’daki askeri varlığını azaltma planını açıkladıktan sonra, İtalya ve İspanya’yı da benzer bir durumla tehdit etti. Bu sert açıklama, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in ABD’nin İran tarafından “rezil olduğu” yönündeki sözlerinin ardından geldi. Trump, İran savaşı süresince kendisine destek vermeyen NATO müttefiklerini bir “kara listeye” aldığını belirtmişti. Şimdi ise bu ülkelerden askerlerini çekmek için hazırlıklar yapıyor.
Perşembe akşamı düzenlenen basın toplantısında, muhabirlerin İtalya ve İspanya’dan asker çekip çekmeyeceğini sorduğunda, Trump “Muhtemelen” yanıtını verdi. Trump, “İtalya bize hiçbir yardımda bulunmadı. İspanya ise kelimenin tam anlamıyla korkunçtu,” ifadelerini kullandı.
İtalya ile yaşanan gerginlik, Roma yönetiminin Mart ayında Sicilya’daki Sigonella hava üssünü İran’a silah taşıyan ABD uçaklarına kapatması üzerine patlak verdi. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, Trump’ın suçlamalarını reddederek deniz güvenliği konusunda her zaman iş birliğine hazır olduklarını belirtti. Crosetto, “Böyle bir durum asla yaşanmadı. Biz, deniz güvenliğini sağlamak için gerekli hazırlıkları yaptık. Amerikan ordusu da bunu takdirle karşıladı,” dedi.
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin Papa’yı savunması, iki lider arasındaki ilişkileri daha da gerginleştirdi.
Sánchez, Trump’ın İran’a yönelik savaş politikasına karşı olan liderlerden biri olarak öne çıkıyor. İspanyol hükümeti, Rota ve Morón üslerinin İran’a yönelik saldırılarda kullanılmasına kesinlikle izin vermedi. Trump’ın NATO müttefiklerine yönelik “savunma harcamalarını GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarma” talebini “mantıksız ve zararlı” olarak nitelendiren Sánchez, geçen haftaki AB zirvesinde, “İspanyol hükümetinin tutumu nettir. Müttefiklerle her zaman uluslararası hukuk çerçevesinde iş birliği yapıyoruz. Trump’ın yürüttüğü bu yasa dışı savaş, kaba kuvvetin başarısızlığını gözler önüne seriyor. Ülkemiz, dünya için zararlı ve değerlerimize aykırı bir duruma asla ortak olmayacaktır,” şeklinde konuştu.
Pentagon, İran operasyonları için üs hakkı vermeyen müttefikleri NATO’dan çıkarma seçeneğini değerlendiriyor. Ancak NATO’nun kurucu antlaşması, bir üyenin ihraç edilmesine yönelik herhangi bir yasal mekanizma içermiyor. 2025 yılı itibarıyla İspanya’da yaklaşık 3,800 Amerikan askeri bulunuyordu. Bununla birlikte, İspanyol hükümetinin kısıtlamaları nedeniyle birçok askeri uçak başka bölgelere kaydırılmak zorunda kaldı. Trump, Avrupalı müttefiklerin Hürmüz Boğazı’nı korumaya yönelik yardım etmemesi halinde NATO’dan ayrılmayı “ciddi bir seçenek” olarak değerlendirdiğini ifade etti.
Trump’ın NATO’dan çekilme tehdidi, Avrupa’nın güvenliği için ciddi bir endişe kaynağı. Ancak 2024 yılında yürürlüğe giren ABD yasaları, bir başkanın Senato’nun üçte iki çoğunluğu veya Kongre kararı olmaksızın NATO’dan çıkmasını engelliyor. Yine de Trump’ın sosyal medyada “İtalya bizim yanımızda değildi, biz de onların yanında olmayacağız!” mesajı, müttefik ülkeleri tedirgin etmeye devam ediyor. İtalya’daki yedi üste görev yapan 13,000 Amerikan askeri ve İspanya’daki stratejik tesisler, bu diplomatik krizin gölgesinde belirsiz bir gelecekle karşı karşıya kaldı.
